Kartkę wypominkową wypełnia się w kilka minut, pod warunkiem że pamięta się imiona. Z tym bywa najtrudniej, zwłaszcza przy pradziadkach. Dlatego warto usiąść do niej razem z dzieckiem i przy okazji narysować drzewo rodzinne (jak to zrobić, piszę niżej). Wypominki są jedną z niewielu rzeczy w wierze, które dziecko może zrobić własnoręcznie: napisać imiona.
Co to są wypominki?
Wypominki to modlitwa za zmarłych połączona z odczytaniem ich imion w kościele. Oddajesz w parafii kartkę z imionami swoich zmarłych, a ksiądz odczytuje je, zwykle przed mszą, i cała wspólnota się za nich modli (Stacja7).
Za tym zwyczajem stoi prosta wiara: więź z tymi, którzy umarli, nie kończy się, a modlitwa może im pomóc. Katechizm przypomina, że Kościół od pierwszych wieków modli się za zmarłych (KKK 958, 1032, vatican.va). W Piśmie znajdziemy scenę, w której Juda Machabeusz składa ofiarę za poległych, „aby zostali uwolnieni od grzechu” (2 Mch 12,43–45). Pismo
Skąd się wzięły?
- Starożytność. Podczas mszy odczytywano dyptyki, czyli listy imion żyjących, świętych i zmarłych, za których się modlono (Parafia św. Jakuba). historia
- Średniowiecze. Klasztory prowadziły nekrologi, księgi z imionami zmarłych braci i dobrodziejów. Około 998 roku opat Odylon z Cluny ustanowił wspomnienie wszystkich zmarłych 2 listopada (Oblaci, Wrocław). historia
- Polska. Papierowe kartki wypominkowe, które oddaje się z ofiarą w zakrystii, rozpowszechniły się u nas między XVII a XIX wiekiem. Dziś wiele parafii przyjmuje je też przez internet.
Jednorazowe czy roczne?
| Rodzaj | Kiedy odczytywane | Dla kogo dobre |
|---|---|---|
| Jednorazowe (listopadowe) | raz, zwykle w oktawie Wszystkich Świętych (1–8 XI) | gdy chcesz pamiętać o zmarłych w listopadzie |
| Roczne (stałe) | przez cały rok, najczęściej przed niedzielnymi mszami; często z mszą w intencji zmarłych | gdy chcesz, żeby imiona bliskich wracały co tydzień |
Nazwy i zasady różnią się między parafiami, a niektóre mają też wypominki półroczne. Szczegóły są w ogłoszeniach albo w kancelarii.
Jak wypełnić kartkę wypominkową: wzór
- Pisz drukowanymi literami. Ksiądz czyta kilkaset imion, a przy niewyraźnym piśmie łatwo o pomyłkę.
- Przy każdej osobie: imię i nazwisko. Przed nimi zwyczajowo „śp.” (świętej pamięci).
- Możesz dopisać grupę, np. „zmarli z rodziny Kowalskich i Nowaków”, gdy nie pamiętasz wszystkich imion.
- Tylko zmarli. Za żyjących modlimy się w innych intencjach.
- Zaznacz rodzaj wypominków i podpisz kartkę, jeśli parafia o to prosi.
Przykład:
Wypominki roczne śp. Józef Kowalski śp. Maria Kowalska śp. Stanisław Nowak zmarli z rodziny Kowalskich i Nowaków dusze w czyśćcu cierpiące
Ofiara. Wypominki składa się z dobrowolną ofiarą, a nie opłatą za usługę. Część parafii podaje w ogłoszeniach sugerowaną kwotę, część nie. Jeśli nie wiesz, zapytaj w kancelarii. Nikt się nie zdziwi.
Jak zrobić wypominki z dzieckiem
Dla dziecka to może być najbardziej „namacalna” modlitwa za zmarłych w całym roku.
- Drzewo zamiast listy. Narysujcie na kartce proste drzewo rodzinne: dziecko, rodzice, dziadkowie, pradziadkowie. Przy tych, którzy umarli, dziecko stawia krzyżyk, a potem przepisuje ich imiona na kartkę wypominkową. Przy okazji usłyszy historie, których nikt mu wcześniej nie opowiedział.
- Dziecko pisze, rodzic sprawdza. Pierwszoklasiście wystarczy, że napisze drukowanymi literami trzy imiona.
- W kościele słuchajcie razem. Gdy ksiądz odczytuje wypominki, dziecko czeka na „swoje” imiona. Maluchy liczą je na palcach.
- Jedno zdanie: „Ksiądz czyta imiona, a cały kościół modli się za dziadka. Nawet ci ludzie, którzy go nie znali”.
Wypominki dobrze łączą się z odpustem za zmarłych w dniach 1–8 listopada (warunki krok po kroku). A jeśli dziecko zacznie pytać, co się dzieje po śmierci, pomogą gotowe zdania z tekstu Jak rozmawiać z dzieckiem o świętych i Zaduszkach.
Eryk z holyholyholy.pl
Eryk robi HOLY! HOLY! HOLY! razem z Sylwią i dziećmi. On pisze zasady, szuka źródeł i pracuje nad obrazami; dzieci grają pierwsze i krytykują najsurowiej (Józef Egipski w talii to pomysł syna). Każde z 571 pytań w grze sprawdził u źródła. Tu pisze o tym, jak rozmawiać z dziećmi o świętych: konkretnie, ze źródłami i bez lukru.
Najczęstsze pytania
Co to są wypominki?
To modlitwa za zmarłych połączona z publicznym odczytaniem ich imion w kościele. Wierni oddają w parafii kartkę z imionami swoich zmarłych, a ksiądz odczytuje je i wspólnota modli się za nich. Najczęściej dzieje się to w oktawie Wszystkich Świętych albo przed niedzielnymi mszami przez cały rok.
Jak wypełnić kartkę wypominkową?
Czytelnie, drukowanymi literami: imię i nazwisko każdej zmarłej osoby, np. „śp. Józef Kowalski”, albo zbiorczo „zmarli z rodziny Kowalskich i Nowaków”. Na górze wiele parafii prosi o zaznaczenie rodzaju wypominków (jednorazowe, roczne) i podpis lub adres składającego. Nie wpisuje się osób żyjących.
Czym się różnią wypominki jednorazowe od rocznych?
Jednorazowe odczytuje się raz — zwykle w listopadzie, w oktawie Wszystkich Świętych. Roczne (stałe) są odczytywane przez cały rok, najczęściej przed niedzielnymi mszami, a często zamawia się też za nich mszę. Dokładne zasady ustala każda parafia.
Ile daje się na wypominki?
To dobrowolna ofiara, a nie opłata za usługę, i nie ma jednej ceny. Niektóre parafie podają w ogłoszeniach sugerowaną kwotę, inne zostawiają ją wiernym. Jeśli nie wiesz, zapytaj w kancelarii. To zwykłe pytanie.
Skąd się wzięły wypominki?
Ze starożytnej liturgii, w której podczas mszy odczytywano tzw. dyptyki — listy imion żyjących, świętych i zmarłych. W średniowiecznych klasztorach prowadzono nekrologi, a w Polsce kartki wypominkowe rozpowszechniły się w XVII–XIX wieku.
Źródła
Oznaczenia: [H] — Pismo, dokument, udokumentowany fakt · [T] — tradycja, legenda, zwyczaj · [N] — nauczanie Kościoła · [D] — badanie, dane.
- NStacja7: Wypominki za zmarłych. Czym są i dlaczego je zamawiamy? (24.10.2025)
- HMisjonarze Oblaci, Wrocław: Historia i tradycja wypominek w Polsce — skąd się wzięły? (25.09.2026)
- HParafia św. Jakuba Apostoła w Warszawie: Wypominki — czym są i skąd się wzięły
- H2 Mch 12,43–45 — Biblia Tysiąclecia (biblia-online.pl)
- NKatechizm Kościoła Katolickiego, nr 958 i 1032: modlitwa za zmarłych (vatican.va)