Dzień Babci i Dziadka: pomysły bez wydawania pieniędzy, laurka i patroni dziadków

Najtańszy prezent na Dzień Babci to popołudnie, w którym wnuk o coś ją pyta i słucha odpowiedzi. Laurka jest miłym dodatkiem, ale babcie latami pamiętają raczej to, że dziecko chciało wiedzieć, jak wyglądała ich szkoła albo jak piekło się chleb. Poniżej lista pomysłów, które nic nie kosztują, zdania do laurki według wieku i krótko o tym, skąd święto i kim byli „dziadkowie Jezusa”.

Kiedy jest Dzień Babci i Dzień Dziadka?

Dzień Babci: 21 stycznia. Dzień Dziadka: 22 stycznia. W 2027 roku wypadają w czwartek i piątek, więc przedszkolne i szkolne występy będą pewnie w tym samym tygodniu. Warto zajrzeć do Librusa albo na tablicę w przedszkolu wcześniej, bo zaproszenia na przedstawienie przychodzą czasem z kilkudniowym wyprzedzeniem.

Dzień	Data	2027
Dzień Babci	21 stycznia	czwartek
Dzień Dziadka	22 stycznia	piątek
Wspomnienie św. Joachima i Anny	26 lipca	poniedziałek
Światowy Dzień Dziadków i Osób Starszych	czwarta niedziela lipca	25 lipca

Skąd się wziął Dzień Babci?

To polskie święto z Poznania historia. Według Historii Do Rzeczy pomysł rzucił w 1964 roku tygodnik „Kobieta i Życie”, ale nic z tego nie wyszło. Święto zaczęło się 21 stycznia 1965 roku: dziennikarze „Expressu Poznańskiego” po spektaklu wręczyli Mieczysławie Ćwiklińskiej, która grała babcię, tort i kwiaty, ogłaszając, że to Dzień Babci. Jak opisuje Halo tu Polsat, udawali, że taki zwyczaj już istnieje, a wiadomość szybko podchwyciła prasa w Warszawie. Rok później obchodzono go już w całym kraju.

Dzień Dziadka ma mniej pewną historię. Źródła zgadzają się, że przyszedł później, że rozważano inne daty i że ostatecznie wybrano 22 stycznia, dzień po babciach. Szczegóły, kto i kiedy to ustalił, podaje się ostrożnie.

Św. Anna i Joachim: co wiemy, a co jest tradycją?

Czego nie ma w Biblii. Ewangelie nie podają imion rodziców Maryi. Jak pisze Brewiarz.pl, „Ewangelie nie przekazały o rodzicach Maryi żadnej wiadomości”.

Skąd imiona. Z apokryfu zwanego Protoewangelią Jakuba z II wieku (parafia Najświętszej Eucharystii w Łodzi) tradycja. Apokryf opowiada, że Joachim i Anna długo nie mieli dzieci, modlili się, a Joachim pościł na pustyni czterdzieści dni, aż anioł zapowiedział narodziny córki. To piękna opowieść, ale mówimy dziecku: „tak opowiada stara księga, której nie ma w Biblii”.

Wspomnienie liturgiczne. Kościół wspomina ich razem 26 lipca; reforma liturgiczna z 1969 roku połączyła oboje pod tą datą (Brewiarz.pl). Św. Anna jest tradycyjnie patronką matek i kobiet oczekujących dziecka.

Czy są patronami dziadków? Nie znaleźliśmy dokumentu, który formalnie by to ogłaszał. Ale Kościół wyraźnie łączy ich z dziadkami. Papież Franciszek ustanowił Światowy Dzień Dziadków „w okolicach wspomnienia świętych Joachima i Anny, «dziadków» Jezusa” (Anioł Pański, 31 I 2021), a Benedykt XVI zaczynał modlitwę za dziadków od słów o Maryi, „córce świętych Anny i Joachima” (Twój Radom). Dlatego potocznie nazywa się ich patronami dziadków tradycja.

Światowy Dzień Dziadków i Osób Starszych. Papież Franciszek ogłosił go 31 stycznia 2021 roku, a pierwszy obchodzono 25 lipca 2021 (Vatican News). Przypada w czwartą niedzielę lipca. W tej samej zapowiedzi papież przypomniał starca Symeona i prorokinię Annę, którzy w świątyni rozpoznali Dzieciątko; ich historię opowiadamy przy święcie Matki Bożej Gromnicznej.

Świętych patronów z datami wspomnień zebraliśmy na stronie Znajdź patrona.

Dzień z wnukami bez wydawania pieniędzy: 12 pomysłów

• Wywiad z babcią. Dziecko zadaje 5 pytań z kartki (niżej), dorosły nagrywa telefonem sam głos.
• Stare zdjęcia. Album na kolanach i jedno pytanie przy każdym zdjęciu: „kto to jest?”.
• Przepis babci. Wspólne pieczenie czegoś, co babcia robiła dla swoich dzieci. Dziecko przepisuje przepis do zeszytu.
• Gra z dzieciństwa dziadka. Warcaby, chińczyk, pchełki, państwa-miasta. Niech dziadek wytłumaczy zasady.
• Spacer „tu kiedyś było”. Dziadek pokazuje, gdzie stał jego sklep, szkoła, przystanek.
• Drzewo rodziny. Na dużej kartce imiona trzech pokoleń. Dziecko rysuje, babcia podpowiada.
• Wspólna modlitwa. Dziesiątek różańca albo pacierz, którego babcia uczyła się jako dziecko.
• Piosenka. Babcia uczy wnuka jednej piosenki ze swojego dzieciństwa.
• Robótka. Guzik do przyszycia, szalik do zaczęcia, karmnik z kartonu po mleku z dziadkiem.
• Czytanie na odwrót. Tym razem wnuk czyta babci. Siedmiolatek z nową umiejętnością bardzo to lubi.
• Telefon lub wideorozmowa, jeśli dziadkowie mieszkają daleko. Z listą pytań przygotowaną wcześniej.
• Msza razem. Jeśli dziadkowie chodzą do kościoła, pójdźcie z nimi w najbliższą niedzielę i usiądźcie w jednej ławce.

5 pytań do wywiadu z babcią lub dziadkiem

1. W co się bawiłeś, kiedy miałeś tyle lat co ja?
2. Jak wyglądała twoja szkoła?
3. Co jadłaś na Wigilię, kiedy byłaś mała?
4. Kto nauczył cię modlić się?
5. Co było najśmieszniejsze, co zrobił mój tata (albo moja mama)?

Przy grach warto zostawić dziadkom wybór. Część dziadków nie lubi nowych gier z grubą instrukcją. Kiedy testowaliśmy naszą talię HOLY! HOLY! HOLY!, jedna partia przy stole skończyła się remisem 6:6 i dzieci od razu chciały grać jeszcze raz; przy grze, w której dziadek może opowiedzieć coś o świętym z karty, rozmowa przychodzi sama.

Laurka dla babci i dziadka: gotowe zdania

Laurkę dziecko robi samo; dorosły najwyżej pisze zdanie ołówkiem, a dziecko poprawia flamastrem.

3–6 lat (dyktuje, dorosły zapisuje, dziecko rysuje):

• „Babciu, kocham cię jak stąd do nieba.”
• „Dziadku, dziękuję, że czytasz mi bajki.”
• „Babciu, twoje naleśniki są najlepsze na świecie.”
• „Dziadku, jesteś moim najlepszym kolegą do spacerów.”

7–12 lat (pisze samo):

• „Babciu, dziękuję, że zawsze masz dla mnie czas. Modlę się za Ciebie.”
• „Dziadku, dziękuję za wszystkie historie. Opowiesz mi jeszcze jedną?”
• „Kochana Babciu, życzę Ci zdrowia i dużo radości z wnuków. Niech św. Anna Ci pomaga.”
• „Dziadku, uczysz mnie rzeczy, których nie ma w szkole. Dziękuję.”

Jeśli dziadkowie nie żyją, Dzień Babci też może być ich dniem: świeczka przy zdjęciu, modlitwa i opowieść rodzica o tym, jaka była babcia. Dziecko może narysować laurkę i położyć ją przy zdjęciu. O rozmowie z dzieckiem o zmarłych piszemy w tekście jak rozmawiać z dzieckiem o świętych i Zaduszkach.

Stan na wrzesień 2026. Cytaty za podanymi źródłami.